Ở Kỳ 9, chúng ta đã thảo luận về “thời gian vàng” khi một kẻ tấn công có vũ trang xuất hiện. Tuy nhiên, dưới lăng kính của một Đối tác Quản trị Rủi ro (Risk Governance Partner), nếu để một đối tượng mang hung khí vượt qua cổng chính, hệ thống an ninh của chúng ta thực chất đã thất bại từ nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng trước đó.
Thực tế cho thấy: Bạo lực nơi làm việc (Workplace Violence) hiếm khi xảy ra đột ngột. Nó là kết quả của một quá trình leo thang. Làm thế nào để Đội trưởng và Ban giám đốc chặn đứng nguy cơ này? Câu trả lời nằm ở việc thành lập Đội Đánh giá Mối đe dọa (Threat Assessment Team – TAT).
Dưới đây là tư duy quản trị rủi ro chuẩn quốc tế dựa trên báo cáo Active Assailant Preparedness của ASIS International:
2. Xóa bỏ điểm mù: Từ “Cảm tính” đến “Hệ thống”
Nhiều Chủ quản cho rằng bạo lực là “hành động bộc phát do mất kiểm soát”. Nhưng chuyên gia an ninh Drew Neckar từ ASIS nhấn mạnh: Chúng ta cần phân biệt rõ giữa một người nổi nóng đấm người khác và một cá nhân có sự bất mãn ngầm, đang âm thầm chuẩn bị cho các hành vi bạo lực tồi tệ hơn.
Chìa khóa ở đây là nhận diện được “sự thay đổi so với hành vi cơ bản” (changes to baseline behaviors) và các dấu hiệu leo thang. Nhân viên an ninh tuần tra không thể biết một công nhân đang gặp khủng hoảng gia đình hay nợ nần, nhưng đồng nghiệp của họ thì biết. Vấn đề là: Nhân viên có biết phải báo cáo những dấu hiệu đáng ngại này cho ai và báo cáo như thế nào không?.
2. Quyền năng của Đội Đánh giá Mối đe dọa (TAT)
Việc thiết lập một TAT là tiêu chuẩn thực hành tốt nhất (best practice) hiện nay. Đội này không chỉ có An ninh, mà phải có sự tham gia của Nhân sự (HR), Pháp chế và Y tế/Tâm lý. Nhiệm vụ của họ là tiếp nhận các báo cáo về hành vi bất thường, đánh giá mức độ rủi ro và can thiệp sớm (ví dụ: tư vấn tâm lý, điều chuyển công tác, hoặc sa thải an toàn).
Báo cáo của ASIS chỉ ra rằng, tại các tổ chức có Đội Đánh giá Mối đe dọa, chỉ có 11% các báo cáo sau sự cố (after-action reports) thừa nhận rằng họ đã “bỏ lỡ các dấu hiệu cảnh báo sớm”.
- Điều này chứng minh TAT là một bộ lọc cực kỳ hiệu quả giúp giảm thiểu tối đa các “lỗ hổng” thông tin trước khi thảm kịch xảy ra.
3. Kỹ năng mềm: Chìa khóa để TAT hoạt động
Một hệ thống báo cáo rủi ro sẽ thất bại nếu nhân viên sợ hãi rằng việc họ báo cáo sẽ khiến đồng nghiệp bị đuổi việc ngay lập tức. Đây là lúc Kỹ năng mềm (Soft Skills) như sự thấu cảm (Empathy) và lắng nghe tích cực (Active Listening) của Đội trưởng và bộ phận HR phát huy tác dụng. Chúng ta không quản trị rủi ro bằng sự trừng phạt. Chúng ta can thiệp sớm để giúp đỡ cá nhân đó vượt qua khủng hoảng, từ đó bảo vệ Sự liên tục của vận hành (Operational Continuity) và môi trường làm việc an toàn cho toàn thể doanh nghiệp.
An ninh truyền thống (Guarding) chỉ đứng gác ở cổng và chờ sự cố xảy ra để lập biên bản. An ninh hiện đại (Integrated Risk Partner) chủ động thu thập tình báo nội bộ, phân tích hành vi và dập tắt đốm lửa trước khi nó bùng thành đám cháy. Hãy giúp Chủ quản của bạn xây dựng văn hóa “Thấy điều bất thường – Báo cáo ngay” (See Something, Say Something).
Tại nhà máy/tòa nhà của bạn, nếu một nhân viên liên tục có những lời lẽ đe dọa trên mạng xã hội cá nhân, tổ chức của bạn đã có quy trình (SOP) rõ ràng để xử lý việc này chưa? Hãy chia sẻ ở phần bình luận nhé!
Nguồn dẫn chứng:
- ASIS International & Everbridge: Active Assailant Preparedness: Risks and Recommendations (2024).