Là một Đội trưởng, chắc hẳn bạn đã từng nhận được những cuộc gọi khẩn cấp từ phòng Nhân sự (HR): “Lên ngay phòng họp, có một nhân viên vừa bị sa thải đang mất kiểm soát!” hoặc được yêu cầu “Áp tải nhân viên A ra khỏi công ty ngay lập tức”.
Việc chấm dứt hợp đồng lao động luôn là một thời điểm nhạy cảm và là một trong những ngòi nổ phổ biến nhất dẫn đến bạo lực nơi làm việc (Workplace Violence) hoặc phá hoại tài sản. Nếu lực lượng bảo vệ chỉ hành động theo bản năng (dùng vũ lực ép người lao động ra ngoài), bạn có thể đang châm dầu vào lửa.
Theo chuyên gia an ninh Kevin Jones và Tim Kirkham từ ASIS International, một cuộc chia tay an toàn phải được xây dựng dựa trên 3 trụ cột: Kế hoạch (Planning), Giao tiếp (Communication) và Sự tôn nghiêm (Dignity).
Dưới đây là cách một Đối tác Quản trị Rủi ro (Risk Governance Partner) phối hợp cùng Chủ quản để xử lý tình huống này:
1. Lập kế hoạch trước (Pre-Planning) thay vì Phản ứng tự phát
Sai lầm lớn nhất của các doanh nghiệp là sa thải xong mới gọi bảo vệ. Trong mô hình quản trị rủi ro chuẩn, HR, IT và Đội trưởng An ninh phải họp bàn trước khi cuộc nói chuyện diễn ra.
- Xác định mức độ rủi ro: Nhân viên này có tiền sử nóng tính không? Có mang theo công cụ/vũ khí không?
- Đồng bộ An ninh vật lý và An ninh mạng: Ngay tại thời điểm HR thông báo sa thải, bộ phận IT phải khóa quyền truy cập mạng, đồng thời Đội trưởng An ninh phải vô hiệu hóa thẻ từ (Access Control) để đảm bảo nhân viên này không thể quay lại phòng làm việc hoặc kho xưởng để xóa dữ liệu, phá hoại máy móc.
2. Kỹ thuật “Giữ gìn Tôn nghiêm” (Dignity) để vô hiệu hóa bạo lực
Cách bạn hộ tống một người ra khỏi công ty quyết định việc họ sẽ rời đi trong hòa bình hay sẽ quay lại trả thù. Bài học cốt lõi từ ASIS nhấn mạnh việc xử lý tình huống phải đảm bảo tính an toàn và giữ gìn phẩm giá cho tất cả những người liên quan.
- Tuyệt đối tránh việc “diễu phố”: Đừng cử 3-4 bảo vệ to con đứng khoanh tay áp tải nhân viên dọn đồ đạc trước ánh mắt tò mò của hàng trăm đồng nghiệp. Điều này gây ra sự nhục nhã tột độ — mồi lửa nguy hiểm nhất của sự phẫn nộ.
- Chiến thuật: Hãy để họ thu dọn đồ đạc vào cuối giờ làm việc khi mọi người đã về, hoặc HR sẽ đóng gói đồ và bảo vệ mang ra cổng giao cho họ một cách lịch sự, kín đáo.
3. SOP Thu hồi tài sản và Kiểm soát vành đai
- Đảm bảo thu hồi đầy đủ: Thẻ nhân viên, chìa khóa cơ, đồng phục, máy tính.
- Cập nhật danh sách “Blacklist”: Ngay khi nhân viên bước ra khỏi vành đai, hình ảnh và thông tin của họ phải được cập nhật ngay cho chốt Cổng chính. Rất nhiều vụ phá hoại xảy ra do nhân viên cũ quay lại công ty vào ngày hôm sau, và bảo vệ cổng (do thói quen) vẫn mỉm cười mở barie cho họ vào vì không nhận được thông báo.
Chúng ta không thể kiểm soát việc Chủ quản sa thải ai, nhưng chúng ta kiểm soát cách rủi ro đó được quản lý. Một Chỉ huy giỏi không phải là người đứng vung gậy đuổi nhân viên cũ ra khỏi cổng, mà là người biết tư vấn cho HR một kịch bản an toàn, êm thấm và bảo vệ tuyệt đối danh tiếng của doanh nghiệp.
Tại mục tiêu của bạn, phòng HR có thói quen báo trước cho Đội an ninh danh sách những nhân sự sắp bị sa thải không, hay đợi có chuyện lớn tiếng mới gọi bộ đàm? Hãy chia sẻ thực trạng phối hợp giữa các phòng ban tại nơi bạn làm việc nhé!
Nguồn dẫn chứng:
- ASIS CSO Center Security Insights: Handling Employee Terminations
- Security Management Magazine: The Importance of Planning, Communication, and Dignity in Employee Terminations