KỲ 16/90: TÁI THIẾT SAU KHỦNG HOẢNG – CHIẾN THUẬT VỰC DẬY TINH THẦN VÀ CHỐNG “KIỆT SỨC” CHO LỰC LƯỢNG TUYẾN ĐẦU

Khi hiện trường một vụ cháy được dọn dẹp, hay một vụ xô xát bạo lực tại cổng nhà máy khép lại, hệ thống có thể được sửa chữa bằng các quy trình đánh giá rủi ro (AAR). Thế nhưng, những “vết nứt” trong tâm lý của nhân viên bảo vệ — những người đã trực tiếp đối mặt với rủi ro, chịu áp lực từ đám đông, hoặc bị vắt kiệt sức lực vì tăng ca liên tục — lại thường bị bỏ quên.

Một Chỉ huy an ninh chuẩn Đối tác Quản trị Rủi ro (Risk Governance Partner) hiểu rằng: Bạn không thể bảo vệ khách hàng nếu đội quân của bạn đang gục ngã. Dựa trên các báo cáo của ASIS International về quản trị sự thay đổi và sức khỏe tinh thần, dưới đây là 4 nguyên tắc để “chữa lành” và tái thiết đội ngũ sau giông bão.

1. Báo động đỏ về chứng “Kiệt sức” (Burnout)

Sau khủng hoảng, trạng thái căng thẳng tột độ thường dẫn đến hội chứng “Burnout” (kiệt sức thể chất lẫn tinh thần). Theo dữ liệu từ ASIS, có đến 60% các lãnh đạo an ninh cấp cao hiện nay bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về sức khỏe thể chất, tinh thần cũng như nguy cơ kiệt sức của đội ngũ nhân viên. Khi nhân viên kiệt sức, họ không chỉ làm việc kém hiệu quả mà còn dễ mắc sai lầm nghiêm trọng (như ngủ gật, bỏ lọt người lạ), đe dọa trực tiếp đến an ninh mục tiêu. Ưu tiên hàng đầu của Chỉ huy lúc này là sự an toàn về mặt cảm xúc của nhân sự, bởi họ không phải là những cỗ máy.

 

2. Dập tắt “tin đồn” bằng sự Minh bạch (Transparency)

Sau các sự cố lớn, sự bất ổn thường bao trùm mục tiêu. Những tin đồn thất thiệt sẽ xuất hiện: “Liệu hợp đồng bảo vệ có bị cắt không?”, “Ai sẽ là người bị sa thải làm ‘dê tế thần’?”. Đội ngũ vô cùng ghét sự im lặng từ cấp quản lý, vì sự im lặng tạo ra sự suy đoán và nỗi sợ hãi.

  • Chiến thuật: Lãnh đạo cần minh bạch tối đa. Một nghiên cứu năm 2023 chỉ ra rằng: Các nhà quản lý dám thẳng thắn thừa nhận những điều “chưa chắc chắn” (thay vì hứa hẹn viển vông) thường được nhân viên đánh giá là có năng lực và đáng tin cậy hơn rất nhiều. Sự trung thực chính là liều thuốc an thần tốt nhất.

3. Sức mạnh của các cuộc họp 1-1 (One-on-One)

Trong những khoảng thời gian đầy biến động, việc giao tiếp thường xuyên không chỉ là một thói quen tốt mà còn là “mỏ neo” giữ vững tinh thần đội ngũ. Đừng chỉ họp giao ca chung chung. Đội trưởng cần dành thời gian gặp riêng (One-on-One) với những nhân sự đã trực tiếp tham gia xử lý sự cố.

  • Mục đích không phải là để chất vấn, mà là để tạo ra một không gian an toàn, nơi nhân viên dám nói lên những lo lắng thực sự của họ (ví dụ: áp lực công việc mới, sợ bị khiển trách).

4. Khôi phục “Sự tự hào” (Pride) và Sứ mệnh cốt lõi

Khủng hoảng thường làm lu mờ đi ý nghĩa công việc. Nhân viên dễ cảm thấy họ chỉ là những người “đứng mũi chịu sào” vô giá trị.

  • Hành động của Chỉ huy: Hãy nhắc nhở đội ngũ về “Lý do” (The Why) họ có mặt ở đó. Việc liên kết những hành động dũng cảm của họ trong sự cố vừa qua với sứ mệnh bảo vệ tính mạng, tài sản của hàng ngàn công nhân viên sẽ thổi bùng lại ngọn lửa tự hào. Nếu đội ngũ đã làm tốt, hãy ghi nhận và trấn an họ một cách xứng đáng.

 

Trong quân đội luôn có một câu châm ngôn kinh điển về nghệ thuật lãnh đạo: “Mission First, People Always” (Nhiệm vụ là số 1, nhưng Con người luôn là trên hết). Một phương án an ninh (SOP) dù hoàn hảo đến đâu cũng chỉ là những dòng chữ vô hồn nếu thiếu đi những con người tận tâm thực thi nó. Dẫn dắt đội ngũ đi qua giông bão bằng sự chính trực, lắng nghe và thấu cảm chính là di sản lớn nhất của một người Đội trưởng.

 

Là Đội trưởng, bạn thường làm gì để động viên anh em trong đội sau những ca trực căng thẳng kéo dài hoặc sau khi xử lý xong một sự cố mệt mỏi? Hãy chia sẻ bí quyết “giữ lửa” của bạn ở phần bình luận nhé!

 

Nguồn dẫn chứng:

  1. Security Management Magazine: 5 Fundamental Cultural Qualities Behind a Powerful Cybersecurity Punch (2023).
  2. Security Management Magazine: ‘Mission First, People Always:’ A Mantra for Security Talent (2023).
  3. ASIS CSO Center: Security Insights: The Risks of Burnout (2025)